ENERJİ MÜZESİ

 

TARİHÇE

SÜMERBANK’IN GÖZDESİ MERİNOS KURULUYOR

Cumhuriyet’in ilk yıllarında özel sektör,sermaye ve teknoloji açısından hiç yeterli değildi ve sanayi sektörleri ancak kamu eliyle oluşturulabiliyordu. Bu yıllarda Sümerbank’ın öncelikleri pamuk ve yünlü dokuma sektörleri oldu. Sümerbank’ın Bursa’da kurmayı planladığı fabrikanın adı “ince uzunca yün” anlamına gelen “Merinos” oldu.

Bursa’ya yeni bir çehre kazandıracak olan bu dev tesis için önce bir senaryo hazırlandı. Avusturalya’dan gelen yapağı önce iplik, sonra da yünlü kumaşa dönüşecek, ileri aşamada merinos koyunu üretimiyle yapağı da Bursa ve çevresinde elde edilecekti. Bursa’nın tercih edilmesinin nedenleri başında, koyun yetiştiriciliği ve bu tür üretimler için ideal olan doğal kaynak sularıydı.

GAZİ MUSTAFA KEMAL AÇILIŞI ANAHTARLA YAPTI

Başvekil İsmet İnönü’nün 28 Kasım 1935 tarihinde temelini attığıMerinos Fabrikası’nın binaları, yüklenici Nuri Demirağ’ın çabaları ile kısa sürede yükseldi. Deneme üretimleri ve hazırlıkları tamamlandıktan sonra, 1 Şubat 1938’e gelindi…

Mustafa Kemal Atatürk önce Gemlik’te Suni İpek Fabrikası’nı açtı ve ardından Merinos Fabrikası için Bursa’ya geçti. Ulu Önder Atatürk 17. ve son kez Bursa’ya gelmişti. Ertesi gün, yani takvimler 2 Şubat 1938’i gösterirken Gazi Mustafa Kemal Atatürk, bu dev kuruluşu o günün gelenekleri dışında kurdele kesmek yerine, kapıyı anahtarla açarak hizmete açtı.

Açılış töreni sırasında konuşma yerine şeref defterinin ilk sayfasına anlamlı cümleler yazan Mustafa Kemal Atatürk, Merinos’un Bursa bölgesi ve Türkiye için önemli olduğunu belirterek, ülkenin büyük bir ihtiyacını karşılayacağını vurguladı.

“ Sümerbank Merinos Fabrikası, çok kıymetli bir eser olarak milli sevinci artıracaktır. Bu eser, yurdun, özellikle Bursa bölgesinin endüstri gelişmine ve büyük milli ihtiyacın giderilmesine yardım edecektir. Eserin başarılmasından Ekonomi Bakanlığı’nı tebrik ederim. Sümerbank direktörlüğüne teşekkür ve fabrikayı gördüğüm gördüğüm gibi yüksek bilgi, tam düzenli idarede, direktörüne başarı temenni ederim.”

“K. Atatürk”

 

Küresel iklim tartışmalarının sürdüğü , teknoloji ile birlikte kirliliğin hızla arttığı,dünya siyasetinin enerji hammadde bölgelerine kilitlendiği günümüzde , enerji konusu evrensel bir önem kazanmıştır. Bu noktada “Enerji Tarihi” ana temalı bir müzenin kurulması gerekliliği doğmuştur. Bu nedenle Merinos Yünlü Dokuma Fabrikası’na ve kuruluşundan 1973 senesine kadar Bursa’nın bazı bölgelerine elektrik üretimi sağlayan Merinos Elektrik Santrali , 21. Yüzyılın çağdaş müzecilik anlayışına uygun olarak kurgulanarak , Bursa Merinos Enerji Müzesi’ne dönüştürülmüştür.

Bursa Merinos Enerji Müzesi , Bursa Merinos Yünlü Dokuma Fabrikası’na elektrik üretimi sağlayan 3200 metrekarelik alana sahip elektrik santrali binasında 7 Eylül 2012 tarihinde açılmıştır. Müze tasarımı iki temel noktadan hareket eden bir kurgu ile ortaya çıkmıştır. Bunlardan birincisi tarihi öneme sahip atıl durumdaki makinelerin orijinal yapısının bozulmadan korunması , ikincisi ise elektrik santralinin bir müze olarak yaşamasını sağlayacak olan tasarımsal niteliklerin oluşturulması olmuştur.

Müzede ; Elektriğin , medeniyetin gelişimi ve değişimi üzerindeki etkisinin yansıtılması hedeflenmektedir. Gündelik hayat ve sanayi üretim gereçleriyle elektrik enerjisi olgusunun önemini vurgulamak , müzenin bir başka amacı olmu, sergilenen objeler bu doğrultuda seçilmiştir. Müzede elektrik santralinin gerçek işlerliğinin yanısıra Bursa’da elektrik tarihi ; Dünya’da,Türkiye’de ve Bursa’da elektrik tarihi elektrik öncesinde kullanılan aydınlanma araçları ve elektrik enerjisinin üretim safhaları fotoğraf , animasyon ve canlandırmalar ile aktarılmaya çalışılmıştır.